معماری (Architecture) عبارت است از یک طرح همه جانبه و کلان بر ساختار و رفتار موجودی که دارای خواصی همچون پیچیدگی و پویایی است. یک سازمان نیز متشکل از تعداد زیادی از واحدهای کاری است که از طریق تبادل اطلاعات با یکدیگر در ارتباط بوده و بر مبنای یک ماموریت مشخص در حیطه کسب و کار، به فعالیت در کنار یکدیگر مشغول می باشند. بر این اساس می توان گفت معماری سازمانی (Enterprise Architecture) وسیلۀ تعریف ماموریت ها، اطلاعات و فناوری های مورد نیاز جهت انجام آن ها را فراهم می آورد. بعلاوه فرآیندهای انتقال لازم جهت راه اندازی فناوری های جدید را در پاسخ به تغییرات ماموریت ها طراحی و مستقر می نماید.

مستندات، نتایج گویای معماری سازمانی مشتمل برکسب و کار، معماری اطلاعات، سیستم های کاربردی و زیرساخت فناوری بوده و شامل موارد ذیل هستند:

  • معماری وضع موجود (As-IS) : نشان دهنده وضع موجود است و براساس حقایقی که در سازمان وجود دارد اِیجاد می‌گردد. تجهیزات، سخت‌افزارها، شبکه‌ها و فرایندها و همه سیستم‌های فعلی جزو معماری وضع موجود می‌باشند.
  • معماری وضع مطلوب (To-BE) : چشم اندازی از آنچه که می‌خواهیم سازمان در آینده معین به آن برسد و گویای وضع آتی سازمان بر پایه راهبردها، اهداف و برنامه‌های دراز مدت، معماری وضع مطلوب نامیده می‌شود.
  • طرح انتقالی: سندی راهبردی به همراه برنامه زمانی لازم برای انتقال سازمان از وضع موجود به وضع مطلوب می باشد. این سند حاوی تعریف و پیشنهادهای توسعه سیستم‌های مطلوب است.

از جمله مزایا و تاثیرات بیشمار معماری سازمانی یکپارچگی و جامعیت فناوری اطلاعات در سازمان ها، هم راستایی ماموریت های سازمان با فناوری اطلاعات و مدیریت و کنترل سازمان در بستر فناوری اطلاعات می باشد است.